Viêm đa khớp ở người già: Những điểm cần lưu ý!

Viêm đa khớp ở người già là gì?

Viêm đa khớp ở người già là bệnh lý khớp ảnh hưởng đến ít nhất năm khớp cùng lúc xảy ra ở người trên 65 tuổi. Một hoặc nhiều dấu hiệu điển hình của viêm đa khớp là gây ra các triệu chứng như đau, sưng, cứng khớp và hạn chế vận động. Đây là vấn đề khá phổ biến ở người cao tuổi do quá trình lão hóa và các bệnh lý mạn tính liên quan đến khớp. (1)

Triệu chứng nhận biết viêm đa khớp ở người cao tuổi

Viêm đa khớp ở người cao tuổi thường biểu hiện đa dạng, dễ nhầm lẫn với viêm khớp dạng thấp hoặc thoái hóa khớp thông thường. Tuy nhiên, người lớn tuổi bị viêm đa khớp có thể nhận biết qua các dấu hiệu điển hình dưới đây:

• Đau nhiều khớp cùng lúc: Thường là đau từ 2 khớp trở lên (gối, háng, vai, bàn tay…), một số người còn bị đau đối xứng hai bên cơ thể
• Sưng, nóng, đỏ tại khớp: Khớp bị đau có thể xuất hiện cả tình trạng sưng to, nóng khi chạm vào
• Cứng khớp, đặc biệt vào buổi sáng, kéo dài khoảng 30 phút
• Hạn chế vận động do cơn đau âm ỉ hoặc cứng khớp khiến người bệnh khó khăn khi đi lại, leo cầu thang…
• Mức độ đau tăng lên khi vận động hoặc thay đổi thời tiết
• Biến dạng khớp (giai đoạn muộn) dễ nhận biết như lệch trục, cong vẹo cột sống…

Nguyên nhân thường gặp gây viêm đa khớp ở người già

Thực tế, tình trạng viêm đa khớp ở người già là không hiếm gặp. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể gây bệnh vẫn chưa được làm rõ. Một số giả thuyết về nguyên nhân gây ra bao gồm:

1. Hệ miễn dịch suy yếu do tuổi tác

Sự rối loạn chức năng của hệ miễn dịch là điều hoàn toàn có thể xảy ra: các tế bào của hệ miễn dịch tấn công chính các chất của cơ thể (ví dụ như sụn khớp). Đó là lý do tại sao viêm đa khớp được phân loại là bệnh tự miễn.

2. Mắc các bệnh lý tự miễn

Viêm đa khớp có thể do yếu tố di truyền. Một số người bẩm sinh có các protein tiêu diệt bệnh trong cơ thể gọi là kháng thể, khiến cho bệnh dễ phát triển hơn.

Bệnh tự miễn dịch có thể dẫn đến viêm đa khớp ở người già:

• Viêm khớp dạng thấp
• Viêm khớp vảy nến
• Hội chứng Sjogren
• Viêm khớp phản ứng
• Viêm cơ
• Bệnh lupus
• Viêm mạch máu
• Bệnh Sarcoid

Viêm khớp dạng thấp thường gặp ở người độ tuổi 60-65 tuổi.

3. Thoái hóa xương khớp

Viêm khớp thoái hóa là nguyên nhân phổ biến nhất ở người già, gây đau nhiều khớp. Cơn đau trở nên tồi tệ hơn khi vận động khớp, sưng xương, biến dạng khớp như nốt Heberden.

4. Ảnh hưởng từ các bệnh lý nền

Một số yếu tố nguy cơ làm tăng nặng tình trạng viêm đa khớp ở người lớn tuổi là:

• Hội chứng đau cơ xơ hóa: Mệt mỏi và rối loạn giấc ngủ, rối loạn nhận thức, các triệu chứng tâm thần, đau đầu, dị cảm.
• Loãng xương có thể dẫn đến yếu cơ, co thắt và chuột rút, khó đi lại, gãy xương…
• Rối loạn chức năng tuyến giáp nguy cơ tim đập nhanh, đổ mồ hôi, sụt cân, rụng tóc…
• Cường tuyến cận giáp gây suy nhược và mệt mỏi, tiểu nhiều, khát nhiều, loãng xương…
• Hội chứng tăng vận động khớp gây trật khớp tái phát, da giãn quá mức, các triệu chứng về đường ruột
• Các khối u ác tính làm sụt cân, sốt, đau nhức khi nghỉ ngơi và vào ban đêm.

5. Yếu tố lối sống và môi trường

Những yếu tố có thể tác động tiêu cực đến viêm đa khớp có thể đến từ lối sống.

• Hút thuốc, uống rượu bia và caffeine quá mức khi còn trẻ có thể khiến những người lớn tuổi sớm đối mặt với viêm đa khớp.
• Nếu thời thơ ấu, trẻ nhỏ tiếp xúc với các yếu tố như ba mẹ hút thuốc cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm đa khớp sau này.
• Tỷ lệ chẩn đoán các trường hợp mắc bệnh viêm đa khớp ở người già là nữ cao hơn so với nam giới.

Một số dạng viêm đa khớp người già hay gặp phải

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), khoảng 54,4 triệu người trưởng thành được chẩn đoán mắc một dạng viêm khớp, đau cơ xơ hóa, bệnh gút hoặc lupus mỗi năm trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015. (2) (3)

Có một số dạng viêm đa khớp khác nhau, bao gồm:

1. Bệnh lupus

Ngoài việc ảnh hưởng đến các khớp, dạng viêm đa khớp có nguyên nhân từ bệnh lupus thường tác động đến da, thận và hệ thần kinh trung ương.

2. Viêm khớp vảy nến

Viêm khớp vảy nến có thể xuất hiện ở những người mắc bệnh vảy nến. Các triệu chứng cần lưu ý có thể là phát ban đỏ, có vảy, và các ngón tay và ngón chân sưng lên thành hình “xúc xích” chỉ ở một bên cơ thể.

Viêm khớp vẩy nến có thể là một trong những loại viêm khớp gặp phải ở người lớn tuổi.

Các phương pháp điều trị viêm đa khớp ở người già

Mục tiêu điều trị là giảm viêm và kiểm soát các triệu chứng. Cơ chế bệnh sinh của viêm khớp đa khớp phụ thuộc vào từng nguyên nhân cơ bản, vì vậy việc điều trị cần tác động và kiểm soát trực tiếp từng tác nhân này. Bác sĩ có thể khuyên người bệnh dùng một số loại thuốc như sau:

• Acetaminophen: Có tác dụng giảm đau.
• Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs): Giúp giảm sốt, giảm đau, giảm sưng và cứng khớp. Nhóm thuốc này bao gồm các loại thuốc không cần kê đơn như naproxen và ibuprofen, cũng như các loại thuốc cần kê đơn.
• Thuốc kháng sinh: Nếu nguyên nhân gây bệnh viêm đa khớp là do nhiễm trùng.
• Corticosteroid: Thuốc này có thể làm giảm đau và kiểm soát viêm. Chúng cũng làm chậm phản ứng miễn dịch. Thuốc có thể được dùng bằng đường uống hoặc tiêm.
• Thuốc điều trị thấp khớp làm chậm tiến triển bệnh (DMARDs): Những loại thuốc này giúp làm chậm phản ứng của hệ miễn dịch ở những người mắc một số bệnh viêm đa khớp do tự miễn dịch.

Cách chăm sóc và giảm đau viêm đa khớp ở người già tại nhà

Ngoài sử dụng thuốc để điều trị tình trạng viêm đa khớp, người bệnh cần có kế hoạch chăm sóc giảm đau để “sống chung” với bệnh lý này:

1. Sử dụng liệu pháp nhiệt

Liệu pháp nhiệt hoặc lạnh có thể giúp giảm đau khớp tại nhà, dễ thực hiện. Chườm nóng giúp giãn cơ, tăng tuần hoàn máu và giảm cứng khớp, phù hợp với các trường hợp đau mạn tính hoặc thoái hóa khớp. Ngược lại, chườm lạnh có tác dụng giảm sưng viêm, làm dịu cơn đau cấp, đặc biệt hữu ích trong các đợt viêm cấp như gout.

Lựa chọn đúng liệt pháp nhiệt với tình trạng cụ thể sẽ giúp cải thiện triệu chứng rõ rệt.

2. Bổ sung chế độ dinh dưỡng chống viêm

Người lớn tuổi hoặc đang mắc viêm đa khớp nên bổ sung các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa và kháng viêm như rau xanh, quả mọng, cá béo giàu omega-3 (cá hồi, các trích, cá thu), các loại hạt và dầu thực vật có thể giúp giảm phản ứng viêm trong cơ thể.

Lựa chọn dưỡng chất chuyên biệt chăm sóc sụn khớp

Các nghiên cứu hiện đại cho thấy, nhiều bệnh lý xương khớp bắt nguồn từ sự rối loạn của hệ miễn dịch, khiến cơ thể tự tạo ra các phản ứng viêm và tấn công vào mô sụn, khớp của chính mình. Vì vậy, việc bổ sung các dưỡng chất chuyên biệt cho sụn khớp là cần thiết, nhằm hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm và bảo vệ cấu trúc khớp trước nguy cơ thoái hóa và tổn thương lâu dài.

Các nghiên cứu khoa học tại Mỹ cho thấy các dưỡng chất như Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Eggshell Membrane, Turmeric Root (Curcumin), Chondroitin Sulfate…giúp hỗ trợ giảm đau hiệu quả, bảo vệ xương khớp chắc khỏe, toàn diện, giảm khả năng tái phát bệnh. Đặc biệt, collagen type 2 không biến tính có tác động hiệp lực, vừa có khả năng cung cấp dưỡng chất giúp nuôi sống và tái tạo mô sụn tại các khớp, vừa điều chỉnh đáp ứng miễn dịch giúp bảo vệ các sợi Collagen Type 2 không bị phá hủy. Đây là đặc tính ưu việt mang lại giải pháp giảm đau an toàn và hiệu quả ở những bệnh nhân viêm đa khớp.

3. Duy trì vận động nhẹ nhàng

Duy trì vận động nhẹ nhàng là một trong những biện pháp quan trọng giúp cải thiện triệu chứng viêm đa khớp người già. Các bài tập chủ yếu giúp tăng độ linh hoạt của khớp, giảm cứng khớp và giảm mức độ đau.

Người bệnh viêm đa khớp có thể bị đau nhiều khớp cùng lúc nên lựa chọn các hoạt động như đi bộ chậm, tập dưỡng sinh, yoga nhẹ hoặc các bài tập vật lý trị liệu đơn giản. Việc vận động với mức độ vừa phải và đều đặn còn giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, hỗ trợ bảo vệ khớp và cải thiện khả năng thăng bằng, giảm nguy cơ té ngã.

4. Thay đổi thói quen sinh hoạt

Thay đổi thói quen sinh hoạt là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát viêm đa khớp ở người già. Người bệnh nên duy trì lối sống lành mạnh bằng cách ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái và tránh căng thẳng kéo dài vì stress có thể làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể.

Bên cạnh đó, cần chú ý giữ tư thế đúng trong sinh hoạt (ngồi, đứng, mang vác) để giảm áp lực lên khớp, đồng thời cần giảm cân hoặc kiểm soát cân nặng hợp lý nhằm hạn chế áp lực cho khớp gối và háng. Ngoài ra, nên tránh các thói quen xấu như hút thuốc, lạm dụng rượu bia – những yếu tố có thể làm nặng thêm tình trạng viêm hoặc bùng phát cơn đau…

Viêm đa khớp ở người già là bệnh lý mạn tính có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và khả năng vận động nếu không được kiểm soát tốt. Sau khi tìm hiểu các nguyên nhân, cách điều trị và những lưu ý trong thay đổi thói quen sinh hoạt, người lớn tuổi có thể chủ động chăm sóc xương khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống một cách bền vững.