Đau nhức xương khớp do thiếu canxi là gì? Nguyên nhân, triệu chứng

Tầm quan trọng của canxi với sức khỏe cơ xương khớp

Canxi (hay calcium, calci) là khoáng chất chiếm 1.5% – 2% trọng lượng cơ thể, với 99% lượng canxi nằm ở xương và răng. Đây là dưỡng chất tham gia vào sự phát triển của xương ở trẻ và duy trì mật độ xương ở người trưởng thành, làm chậm tình trạng mất xương tự nhiên do lão hóa. (1)

Ngoài chức năng duy trì xương, một lượng canxi trong máu và các mô còn thực hiện nhiệm vụ điều hòa co cơ. Cụ thể, dây thần kinh kích thích cơ bắp sẽ khiến cơ thể tiết canxi để thực hiện hoạt động co bóp. Canxi còn hàm tham gia vào quá trình đông máu, duy trì hoạt động của cơ tim, làm giãn cơ trơn quanh mạch máu và tham gia vào các quá trình trao đổi chất khác.

Đau nhức xương khớp do thiếu canxi là gì?

Thiếu canxi là tình trạng hàm lượng canxi toàn phần trong máu ở mức thấp so với khuyến nghị. Nồng độ canxi bình thường luôn duy trì ở mức 2.1 – 2.6 mmol/L (tương đương 8.8 – 10.7 mg/dL). Người bệnh được chẩn đoán là thiếu canxi khi nồng độ này giảm xuống dưới mức 2.1 mmol/L (tương đương 8.8 mg/dL).

Đau nhức xương khớp do thiếu canxi là tình trạng người bệnh gặp các cơn đau, sưng viêm, cứng khớp có liên quan đến tình trạng thiếu canxi. Các cơn đau có thể diễn ra ở nhiều vị trí, thường phổ biến nhất là cổ, vai gáy, thắt lưng, khớp tay, ngón tay, khớp gối, gót chân, ngón chân.

Thiếu hụt canxi có thể dẫn đến nhiều vấn đề về xương khớp

Những ảnh hưởng của thiếu canxi tới sức khỏe xương khớp

Hàm lượng canxi trong cơ thể thấp là nguyên nhân ảnh hưởng chất lượng xương và sụn khớp, tăng nguy cơ thoái hóa, chấn thương và dẫn đến đau nhức, sưng, biến dạng khớp.

1. Loãng xương

Nếu bạn bị thiếu hụt canxi máu, cơ thể có xu hướng lấy lượng canxi từ xương để sử dụng, khiến mật độ khoáng chất ở xương suy giảm, theo thời gian có thể dẫn đến tình trạng loãng xương. Người bệnh bị loãng xương thường xương sẽ giòn, dễ gãy và cản trở quá trình phát triển chiều cao.

2. Ảnh hưởng đến sụn

Sụn khớp là cấu trúc bao quanh 2 đầu xương, chuyên thực hiện chức năng giảm ma sát giữa xương và hạn chế áp lực, giúp khớp chuyển động linh hoạt hơn. Thiếu canxi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của sụn, đẩy nhanh quá trình thoái hóa sụn khớp và dẫn đến viêm, đau nhức.

3. Đau nhức xương khớp

Lượng canxi trong cơ thể không được đảm bảo có thể dẫn đến các vấn đề như loãng xương, mất xương, thoái hóa sụn khớp, tăng các phản ứng viêm,… Đây là những tác nhân liên quan đến tình trạng đau nhức xương khớp do thiếu canxi mà bạn cần lưu ý.

4. Tăng nguy cơ chấn thương

Thiếu canxi có thể khiến xương yếu và giòn hơn, dễ bị tổn thương dù chỉ gặp chấn thương nhẹ, thậm chí có thể gây gãy xương khi cúi gập người, hắt hơi, ho, va chạm nhẹ. Ngoài ra, yếu tố làm tăng nguy cơ chấn thương khi thiếu canxi là tình trạng rối loạn co cơ, yếu cơ, chuột rút.

Thiếu canxi khiến xương khớp tổn thương nghiêm trọng hơn khi gặp chấn thương

5. Trẻ còi cọc, chậm phát triển

Canxi cần thiết cho sự hình thành và phát triển xương khớp ở trẻ nên tình trạng thiếu hụt canxi có thể khiến xương khớp trẻ suy yếu, chậm phát triển chiều cao và có nguy cơ bị gãy xương, chấn thương cao hơn.

Triệu chứng đau nhức xương khớp do thiếu canxi

Dưới đây là những triệu chứng về cơ xương khớp liên quan đến tình trạng thiếu canxi mà bạn cần lưu ý.

1. Đau nhức xương khớp

Người bệnh thiếu canxi thường gặp các cơn đau nhức gây khó chịu, có thể đi kèm với triệu chứng sưng đỏ khớp, sờ vào thấy ấm, tê bì và ngứa râm ran ở khớp, nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến co cứng khớp.

2. Co thắt cơ, chuột rút

Canxi là khoáng chất tham gia vào hoạt động điều hòa co cơ nên việc thiếu hụt dưỡng chất này có thể khiến bạn gặp các cơn chuột rút, khiến cho vùng cơ bị thắt chặt, căng cứng và đau nhói trong vài giây đến vào phút.

3. Yếu cơ

Bên cạnh tình trạng đau nhức xương khớp do thiếu canxi, yếu cơ là một triệu chứng phổ biến của thiếu canxi, gây suy giảm sức mạnh cơ và ảnh hưởng đến các hoạt động sinh hoạt bình thường của người bệnh. Bạn cũng có thể gặp các cơn đau ở cơ bắp khi vận động và di chuyển nhiều.

4. Cong vẹo cột sống

Người bị thiếu canxi có nguy cơ bị giảm mật độ xương, xương khớp yếu hơn và dẫn đến biểu hiện lún xẹp đốt sống, ảnh hưởng đến hình dạng cột sống và có thể chèn ép các dây thần kinh gây đau đớn kéo dài.

5. Hạn chế khả năng vận động

Thiếu canxi kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cơ xương khớp, khiến người bệnh đứng lên ngồi xuống hoặc di chuyển khó khăn, dễ bị chấn thương khi vận động, thậm chí có khả năng phải nằm bất động trong thời gian dài.

6. Móng tay giòn, vấn đề về răng miệng

Canxi tham gia cấu tạo nên răng, móng nên việc thiếu hụt khoáng chất này có thể gây ra những dấu hiệu như móng tay yếu, dễ gãy, xuất hiện đốm trắng; sâu răng, răng nhạy cảm và dễ bị ê buốt, chảy máu chân răng, viêm nướu,…

Người bị thiếu canxi thường móng tay sẽ yếu, xuất hiện đốm trắng

Nguyên nhân xương khớp bị đau khi thiếu canxi

Đâu là những nguyên nhân chính gây thiếu canxi dẫn đến đau nhức xương khớp? Dưới đây là những nguyên nhân chính gây thiếu hụt canxi máu.

1. Chế độ dinh dưỡng không phù hợp

Canxi được bổ sung chủ yếu thông qua việc ăn uống hàng ngày nên chế độ dinh dưỡng thiếu lành mạnh là tác nhân gây thiếu canxi phổ biến. Ăn uống không đảm bảo đủ các nhóm dưỡng chất, chế độ ăn thiếu hải sản, ít uống sữa hoặc bị dị ứng lactose trong sữa, ăn chay trường,… là những tác nhân khiến cơ thể không được bổ sung đủ lượng canxi.

2. Khả năng hấp thụ canxi của cơ thể kém

Tình trạng rối loạn hấp thu canxi liên quan đến các bệnh lý như không dung nạp gluten (celiac), viêm loét đại tràng, sau phẫu thuật đại tràng,… có thể khiến người bệnh không thể hấp thụ canxi từ thực phẩm hiệu quả.

Việc sử dụng các loại thuốc điều trị (thuốc loãng xương, kháng sinh, corticosteroid, thuốc kháng virus herpes, thuốc trị nhiễm khuẩn chloroquine,…) hoặc mắc phải các bệnh lý (ung thư, suy thận, bệnh gan, viêm tụy, viêm tuyến tiền liệt,…) cũng là nguyên nhân làm giảm nồng độ canxi máu.

3. Tuổi tác, lão hóa

Một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến đau nhức xương khớp do thiếu canxi là do quá trình lão hóa. Người cao tuổi thường khả năng hấp thụ canxi có thể suy giảm, tăng nguy cơ loãng xương, thoái hóa khớp và mắc phải nhiều bệnh lý về xương khớp khác.

4. Thay đổi nội tiết

Phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh thường nồng độ nội tiết tố nữ Estrogen có thể suy giảm, làm giảm khả năng hấp thụ canxi và gây mất mật độ khoáng chất ở xương, tăng nguy cơ loãng xương.

Người mắc phải bệnh lý suy tuyến yên quá trình sản xuất hormone calcitonin thường bị suy giảm, ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh nồng độ canxi trong máu và gây thiếu canxi. Suy tuyến cận giáp cũng là nguyên nhân cản trở quá trình sản xuất hormone parathyroid (PTH) – hormone chuyên điều chỉnh hàm lượng canxi trong máu.

5. Yếu tố di truyền

Một số rối loạn di truyền gây đột biến gen (chẳng hạn như hội chứng DiGeorge) cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu canxi máu.

Lượng canxi khuyến nghị hấp thụ hàng ngày là bao nhiêu?

Để ngăn ngừa nguy cơ đau nhức xương khớp do thiếu canxi, bạn cần đảm bảo bổ sung đủ lượng canxi khuyến nghị như sau (2):

Cách phòng ngừa đau nhức xương khớp do thiếu canxi

Để ngăn ngừa hiệu quả tình trạng đau nhức xương khớp do thiếu canxi, bạn có thể chủ động thực hiện những biện pháp dưới đây.

1. Bổ sung canxi

Hiện nay trên thị trường có nhiều loại chế phẩm bổ sung canxi với hai dạng chính là chứa calci cacbonat và calci citrate. Khi bổ sung các sản phẩm trên cần lưu ý tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất và tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng.

Sử dụng sản phẩm bổ sung canxi theo chỉ định để đảm bảo hàm lượng khoáng chất cần thiết cho cơ thể

2. Hạn chế thuốc lá, caffeine

Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc có khả năng làm giảm hấp thụ canxi và hạn chế hoạt động của vitamin D. Ngoài ra, caffeine có nguy cơ cản trở hấp thụ canxi, làm giảm mật độ xương và dẫn đến loãng xương. Do đó, bạn không nên sử dụng thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc và không lạm dụng đồ uống chứa nhiều caffeine.

3. Tập thể dục, thể thao

Xây dựng thói quen vận động, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên là biện pháp giúp cải thiện sự linh hoạt của khớp, tăng lưu thông máu để đưa các dưỡng chất đến nuôi dưỡng xương khớp, ngăn ngừa nguy cơ đau nhức, sưng khớp.

Theo khuyến cáo, người trưởng thành cần tập luyện với cường độ vừa phải tối thiểu 30 phút/ngày và ít nhất 5 ngày/tuần. Một số bài tập mà bạn có thể thực hiện thường xuyên là đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội,…

4. Thăm khám thường xuyên

Để ngăn ngừa tình trạng thiếu canxi và phòng ngừa các vấn đề về xương khớp, bạn nên tiến hành khám sức khỏe định kỳ, kết hợp với thực hiện xét nghiệm máu và xét nghiệm hàm lượng canxi toàn phần.

5. Cân bằng chế độ dinh dưỡng

Canxi có thể được bổ sung thông qua các loại thực phẩm hàng ngày nên bạn cần xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, chủ động duy trì đủ lượng canxi cơ thể cần theo khuyến cáo. Ngoài ra, hãy đảm bảo chế độ ăn cung cấp đủ vitamin D (hỗ trợ quá trình hấp thụ canxi ở ruột) và magie (tăng sản xuất hormone PTH để điều hòa canxi trong máu).

6. Tăng cường sức khỏe xương khớp

Bên cạnh việc đảm bảo đủ hàm lượng canxi trong cơ thể, bạn cũng cần chủ động bảo vệ sức khỏe xương khớp bằng cách bổ sung những dưỡng chất từ thiên nhiên như:

• Collagen Type 2 không biến tính: Khi được hấp thụ vào cơ thể có khả năng giữ nguyên cấu trúc và đặc tính sinh học để điều hòa miễn dịch, hỗ trợ bảo vệ sụn khớp và màng hoạt dịch, tăng cường sản xuất các chất kháng viêm.
• Collagen Peptide thủy phân: Dưỡng chất giúp tăng tổng hợp Collagen Type 2 và Aggrecan để nuôi dưỡng, phục hồi sụn khớp và xương dưới sụn, ngăn ngừa tình trạng thoái hóa khớp.
• Turmeric Root (tinh chất nghệ), Eggshell Membrane (tinh chất từ màng vỏ trứng), Chondroitin Sulfate, Soy Lecithin Powder: Chiết xuất từ thiên nhiên có chức năng ức chế các hoạt chất gây viêm TNF-α, Interleukin 1, Interleukin 6, Interferon gamma,… để hỗ trợ giảm đau, ngăn ngừa sưng viêm khớp.

Một số thực phẩm người đau nhức xương khớp do thiếu canxi nên ăn

Việc xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học đóng vai trò quan trọng để hạn chế nguy cơ đau nhức xương khớp do thiếu canxi. Bạn có thể chủ động bổ sung những thực phẩm giàu canxi dưới đây vào chế độ ăn hàng ngày.

1. Sữa và các chế phẩm từ sữa

Những sản phẩm như sữa công thức, sữa tiệt trùng, sữa bột pha, sữa chua, phô mai,… là nguồn cung cấp canxi từ thực phẩm động vật dễ hấp thụ cho cơ thể.

2. Các loại cá

Sử dụng các loại cá biển như cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích,… không chỉ bổ sung canxi mà còn tăng cường hàm lượng axit béo omega-3 tốt cho xương khớp.

3. Rau củ có màu xanh đậm

Các loại rau có hàm lượng canxi cao mà bạn có thể tăng cường trong bữa ăn hàng ngày là cải xanh, cải thìa, cải xoăn, rau đay, rau dền, rau ngót, rau bina,…

4. Hải sản

Bạn nên thường xuyên sử dụng các hải sản như tôm, mực ốc, hàu, sò điệp,… để đảm bảo cung cấp đủ canxi cho cơ thể.

5. Đậu

Nhiều loại đậu như đậu nành, đậu xanh, đậu đen,… và các chế phẩm từ đậu như sữa đậu, đậu phụ có chứa hàm lượng canxi lớn mà bạn có thể bổ sung, đặc biệt đối với những người ăn chay.

Bổ sung các thực phẩm giàu canxi để cải thiện sức khỏe xương khớp

Đau nhức xương khớp do thiếu canxi có thể là do chế độ ăn uống không đảm bảo dinh dưỡng hoặc các tác nhân ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ canxi của cơ thể. Tình trạng này nếu không được cải thiện kịp thời có thể dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm về cơ xương khớp. Hãy chủ động bổ sung các thực phẩm giàu canxi, kiểm tra sức khỏe thường xuyên và duy trì các thói quen có lợi đối với xương khớp.