Trang chủ - Bệnh xương khớp - Bệnh cột sống - Gai đốt sống cổ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa
Gai đốt sống cổ rất dễ nhầm lẫn với hiện tượng đau vai gáy thông thường. Khi bệnh tiến triển nặng, chèn ép vào rễ thần kinh, tủy sống thì hậu quả mà người bệnh phải nhận không chỉ là những cơn đau nhức dữ dội mà còn khiến tay bị hạn chế vận động hay yếu liệt.
Gai đốt sống cổ (Cervical Osteophytes) là sự hình thành của xương nhô ra ở phần giữa các cạnh xương và khớp vùng cột sống cổ, dẫn đến tình trạng đau nhức và để lại nhiều biến chứng nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời. Bệnh gai đốt sống cổ thường tiến triển âm thầm và rất khó nhận biết. Khi gai xương ở cổ phát triển lớn hơn có thể làm sưng tấy, gồ lên các khối u mà bạn có thể nhìn thấy từ bên ngoài.
Cột sống cổ tập trung nhiều dây thần kinh và mạch máu quan trọng của cơ thể, được hình thành bởi 7 đốt sống (C1, C2, C3, C4, C5, C6, C7). Đốt sống C5 và C6 nằm ở phần gần cuối của chuỗi đốt sống, phải chịu đồng thời áp lực nâng đỡ phần đầu và sự chèn ép của cổ, vai, gáy. Theo thời gian, khi hệ vận động bắt đầu lão hoá thì hai vị trí này cũng bị tổn thương nghiêm trọng, đa số các trường hợp gai đốt sống cổ đều xảy ra ở hai vị trí C5 và C6.
Gai đốt sống cổ thường xảy ra tại đốt sống C5 – C6
Nguyên nhân dẫn đến gai cột sống cổ rất đa dạng, chẳng hạn như:
Cổ là bộ phận có tần suất hoạt động nhiều và liên tục khiến các đốt sống có khả năng bị thoái hoá cao hơn so với các bộ phận khác. Sụn khớp và đĩa đệm ở vị trí này rất dễ bị bào mòn, gây phồng/xẹp và thoát vị làm biến đổi hình thái cột sống, hình thành nên gai cột sống cổ.
Lắng đọng canxi là nguyên nhân phổ biến hình thành gai đốt sống cổ. Khi cơ thể không thể hấp thụ và chuyển hoá toàn bộ canxi nạp vào, sẽ dẫn đến dư thừa và lắng đọng tại các khớp xương, hình thành nên các mỏm gai xương khiến người bệnh đau nhức, khó chịu.
Ngoài ra, khi dây chằng nối giữa hai đốt sống bị giãn ra (thường xảy ra do quá trình lão hoá) gây khó khăn và đau nhức trong hoạt động thường ngày. Cơ thể sẽ tự động bổ sung lượng canxi để tăng diện tích tiếp xúc nhằm giúp khả năng hoạt động của các khớp xương trở lại bình thường, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai đốt sống cổ.
Viêm khớp cũng là một trong những nguyên nhân gây ra các triệu chứng gai đốt sống cổ. Khi các đốt xương ở phần cổ bị viêm, gây ra sự bất thường ở phần sụn xương khiến các hoạt động trở nên khó khăn. Cơ thể sẽ tự động điều chỉnh để các đốt xương trở về trạng thái bình thường. Tuy nhiên, quá trình này lại khiến cột sống cổ dễ bị xơ hoá, hình thành các mỏm gai xương.
Chấn thương vùng cổ làm xương bị gãy, nứt, có thể làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm vùng cổ. Hệ thống xương khớp sẽ tự làm lành nhưng lại dễ rơi vào trạng thái dư thừa canxi, từ đó tăng nguy cơ bị gai đốt sống cổ.
Chấn thương cổ làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai đốt sống cổ
Khi tuổi tác càng tăng, quá trình lão hoá xuất hiện càng nghiêm trọng. Hệ vận động mất dần tính linh hoạt, làm tăng nguy cơ xuất hiện thoái hóa xương khớp, gai đốt sống cổ, viêm khớp…
Hoạt động sai tư thế, thường xuyên làm các công việc nặng khiến các đốt sống va chạm và cọ xát sai cách, gây áp lực lên cột sống, làm tổn thương và hình thành gai đốt sống cổ.
Gai đốt sống cổ mang yếu tố di truyền. Một số người khi sinh ra đã có gen đĩa đệm hoặc xương đốt sống bị yếu hẳn so với người bình thường. Do đó, những đối tượng này có khả năng cao bị gai xương đốt sống cổ khi tuổi còn trẻ (thường là dưới 40 tuổi).
Bên cạnh những lý do vừa kể trên, bệnh gai đốt sống cổ cũng có thể được hình thành do thừa cân, béo phì, lạm dụng chất kích thích như thuốc lá, rượu bia…
Khi người bệnh bị gai đốt sống cổ ở mức độ nhẹ hầu như sẽ không gây ra nhiều triệu chứng và thường bị nhầm lẫn với đau vai, đau lưng. Khi bệnh ở mức độ nghiêm trọng, bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng sau đây:
Gai cột sống cổ thường có tỷ lệ xuất hiện ở nam giới cao hơn nữ giới, tuổi càng lớn càng dễ gặp tình trạng này. Thế nhưng hiện nay, độ tuổi mắc bệnh gai đốt sống cổ ngày càng có xu hướng trẻ hoá, dễ gặp ở những người dưới 40 tuổi do nhiều lý do khác nhau như hoạt động sai tư thế, mang vác vật nặng nhiều, di chứng của chấn thương, lạm dụng chất kích thích, di truyền, béo phì.
Nam giới có tỷ lệ bị gai đốt sống cổ cao hơn nữ giới
Gai đốt sống cổ là bệnh lý nguy hiểm thường gặp, tuy không gây ảnh hưởng đến tính mạng nhưng để lại nhiều biến chứng bất thường, thậm chí gây bại liệt cho người bệnh. Tỷ lệ điều trị thành công bệnh gai đốt sống cổ càng cao khi phát hiện bệnh sớm và có phác đồ điều trị phù hợp với từng thể trạng và mức độ diễn tiến bệnh của người bệnh.
Bệnh gai đốt sống cổ khiến cuộc sống của người bệnh gặp nhiều bất tiện và để lại hàng loạt vấn đề nghiêm trọng như chèn ép tuỷ sống, tổn thương cổ – vai – cánh tay, hội chứng cổ vai… Nhiều trường hợp nghiêm trọng hơn sẽ gây tác động xấu đến tủy sống, gây mất kiểm soát bàng quang, ruột làm cho cơ thể mệt mỏi, chóng mặt, thiếu máu. Do đó, mỗi khi cơ thể có các dấu hiệu bị gai đốt sống cổ, người bệnh nên chủ động thăm khám bác sĩ sớm để có phác đồ điều trị kịp thời, tránh biến chứng về sau.
Người bị đau đốt sống cổ sẽ có khả năng hồi phục cao hơn nếu như có phương pháp điều trị sớm và phù hợp. Nếu như bệnh nhân cảm thấy đau cổ sau kèm theo các cơn đau đầu hoặc sốt bất thường thì nên sắp xếp để đến cơ sở y tế uy tín để thăm khám.
Thăm khám chuyên gia từ sớm giúp người bệnh giảm đau và đem lại hiệu quả điều trị tốt nhất
Ngoài ra, một số biểu hiện như gặp khó khăn trong hoạt động tay chân, cảm giác tê yếu xuất hiện đột ngột hoặc các cơn đau cổ không thuyên giảm sau khi dùng thuốc giảm đau, thông thường những dấu hiệu phản ánh tình trạng bệnh đã diễn tiến nặng hơn. Chính vì thế, người bệnh nên chú ý đến sức khỏe và thăm khám kịp thời nếu như thấy xuất hiện một trong các dấu hiện trên, để hạn chế các rủi ro có thể gây chấn thương thần kinh vĩnh viễn.
Tuỳ thuộc vào phán đoán sơ bộ ban đầu, các chuyên gia có thể yêu cầu bệnh nhân thực hiện một số chẩn đoán cận lâm sàng dưới đây nhằm xác định đúng nguyên nhân gây ra bệnh gai cột sống cổ:
Gai đốt sống cổ phát hiện càng sớm tỷ lệ điều trị thành công càng cao. Quan trọng hơn cả, người bệnh cần thay đổi thói quen sinh hoạt sao cho khoa học, chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường rèn luyện sức khỏe kết hợp với phác đồ điều trị của bác sĩ để đạt được kết quả tốt nhất.
Dùng thuốc là phương pháp được ưu tiên hàng đầu ở những bệnh nhân bị đau đốt sống cổ không liên quan đến chấn thương. Thông thường, các bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc giảm đau, giảm viêm hoặc giãn cơ tuỳ thuộc vào triệu chứng đau nhức của gai đốt sống cổ. Một số trường hợp gây đau nhức nghiêm trọng, có thể cân nhắc đến việc tiêm thuốc Steroid hoặc Cortisol vào các khớp bị gai xương để giảm đau cho bệnh nhân.
Ngoài ra, luyện tập vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia xương khớp sẽ giúp người bệnh tăng cường sức mạnh và tính linh hoạt của cột sống cổ, từ đó các triệu chứng đau, nhức, tê cổ cũng sẽ dần cải thiện. Các chuyên gia thần kinh cột sống cũng có thể giúp bạn xoa bóp hoặc nắn chỉnh lại cột sống, giúp giảm đau và tăng cường khả năng vận động cho cổ. Tuy nhiên, phương pháp này cần các chuyên gia có trình độ chuyên môn cao thực hiện, nhằm tránh gây tổn thương và rủi ro không mong muốn.
Người bệnh cũng cần kết hợp với lối sống lành mạnh để tình trạng bệnh thuyên giảm nhanh chóng
Song song đó, bệnh nhân cần kết hợp với chế độ ăn uống và nghỉ ngơi khoa học, hạn chế vận động sai tư thế và khuân vác quá nặng để hỗ trợ giảm đau, đem lại lợi ích trong quá trình điều trị triệu chứng gai đốt sống cổ.
Phẫu thuật là phương pháp điều trị cuối cùng được bác sĩ đề nghị nếu gai đốt sống cổ không có dấu hiệu thuyên giảm sau khi điều trị bằng các phương pháp khác. Phẫu thuật cắt bỏ gai xương sẽ giúp loại bỏ các gai xương gây chèn ép dây thần kinh tủy sống. Thủ thuật này không đảm bảo bệnh gai đốt sống cổ sẽ không tái phát, và có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro như: nhiễm trùng, gây đau nhức khi vết mổ chưa lành, kích ứng, da mẫn cảm…
Sau phẫu thuật thành công, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc hậu phẫu mà bác sĩ đã căn dặn, nhằm phòng tránh việc gai đốt sống cổ tái phát và đảm bảo cơ thể phục hồi hoàn toàn.
Người bệnh có thể chủ động phòng ngừa tình trạng gai đốt sống cổ bằng cách bổ sung các dưỡng chất đặc hiệu bằng đường uống, tác động từ sâu bên trong cơ thể, bảo vệ hệ vận động từ sớm khỏi những tác nhân gây đau, viêm và thoái hoá.
Sử dụng các tinh chất quý từ thiên nhiên như Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thuỷ phân, Eggshell Membrane, Chondroitin Sulfate, Turmeric Root… có thể giúp tác động vào tế bào đích của xương khớp, hỗ trợ và kích thích cơ thể tăng cường sản sinh ra các chất nhờn tại sụn và xương dưới sụn, làm chậm quá trình lão hoá và bảo vệ sức khỏe hệ vận động toàn diện.
Bài liên quan: Gai cột sống nên ăn gì kiêng gì?
Cột sống cổ là bộ phận quan trọng trong cơ thể. Thế nên, mọi người nên chủ động tăng cường bổ sung dưỡng chất đặc hiệu để nuôi dưỡng hệ vận động được khoẻ mạnh, phòng ngừa gai đốt sống cổ xuất hiện. Bên cạnh đó, bệnh nhân nên thăm khám chuyên gia xương khớp từ sớm nếu thấy có dấu hiệu bất thường, gây sưng đau, viêm tại khớp cổ để tránh những hậu quả về sau.
Những thông tin, bài viết trên website Jex.com.vn chỉ dành cho mục đích tham khảo, tra cứu thông tin. Không thay thế cho việc chẩn đoán, khám và điều trị y khoa. Do đó JEX không chịu trách nhiệm về những trường hợp tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ