Trang chủ - Bệnh xương khớp - Viêm khớp - Viêm khớp gối tràn dịch: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị
Đầu gối sưng to, đau nhức, cử động khó khăn có thể là dấu hiệu của viêm khớp gối tràn dịch. Đây là tình trạng viêm khớp gây khó chịu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động của người bệnh nếu không nhanh chóng điều trị. Nguyên nhân và cách điều trị viêm khớp gối tràn dịch như thế nào, hãy cùng tìm hiểu trong nội dung sau.
Viêm khớp gối tràn dịch là tình trạng khớp gối bị viêm, dẫn đến tăng tiết dịch trong khớp, khiến đầu gối sưng to, đau nhức và cử động khó khăn. Bình thường, dịch khớp có vai trò bôi trơn, nuôi dưỡng sụn khớp và hỗ trợ vận động. Tuy nhiên, khi khớp gối bị viêm do thoái hóa, chấn thương, bệnh tự miễn hoặc nhiễm trùng, lượng dịch khớp gối có thể sản sinh quá mức, gây tràn dịch khớp.
Dấu hiệu viêm khớp gối có dịch bên trong thường bao gồm sưng nề rõ rệt ở một hoặc cả hai đầu gối, cảm giác đau nhức tăng lên khi di chuyển, cứng khớp vào buổi sáng và có thể kèm theo nóng đỏ tại vùng khớp bị viêm. Nếu không điều trị kịp thời, viêm khớp gối tràn dịch có thể làm tổn thương sụn khớp, gây biến dạng khớp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại. (1)
Chẩn đoán và điều trị sớm giúp kiểm soát tình trạng viêm, giảm triệu chứng đau nhức và ngăn ngừa biến chứng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm khớp gối tràn dịch, nhưng phổ biến nhất là: (2)
Các chấn thương như bong gân, rách sụn chêm, tổn thương dây chằng hoặc gãy xương quanh khớp gối có thể kích thích quá trình viêm, dẫn đến tăng tiết dịch khớp. Khi khớp gối bị chấn thương, cơ thể phản ứng bằng cách tạo ra nhiều dịch hơn để bảo vệ khớp, nhưng cơ chế này lại khiến cho khớp gối sưng đau và hạn chế cử động.
Thoái hóa khớp là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm khớp gối tràn dịch, đặc biệt ở người lớn tuổi. Khi sụn khớp bị bào mòn theo thời gian, khớp gối mất dần độ linh hoạt, gây viêm và kích thích sản sinh dịch khớp quá mức. Nếu không kiểm soát tốt, thoái hóa khớp có thể dẫn đến biến dạng khớp và suy giảm chức năng vận động nghiêm trọng.
Viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn, trong đó hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các mô của khớp, gây viêm mãn tính. Viêm khớp dạng thấp ở đầu gối sẽ làm tổn thương sụn và màng hoạt dịch, kích thích tăng tiết dịch khớp, dẫn đến sưng đau kéo dài. Viêm khớp dạng thấp thường ảnh hưởng đến cả hai bên khớp gối và có thể gây biến dạng khớp nếu không điều trị sớm.
Viêm xương khớp là tình trạng viêm xảy ra khi sụn khớp bị bào mòn, làm lộ xương dưới sụn và gây đau nhức. Quá trình viêm kéo dài khiến màng hoạt dịch phản ứng bằng cách tiết nhiều dịch hơn, dẫn đến tràn dịch khớp gối. Viêm xương khớp có thể tiến triển chậm nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động nếu không được kiểm soát tốt.
Viêm khớp nhiễm khuẩn xảy ra khi vi khuẩn hoặc vi rút xâm nhập vào khớp gối qua đường máu hoặc từ vết thương hở. Đây là tình trạng nguy hiểm vì có thể làm tổn thương sụn khớp nhanh chóng, gây tràn dịch khớp kèm theo các triệu chứng như sốt cao, nóng đỏ vùng khớp và đau nhức dữ dội. Nếu không điều trị kịp thời, viêm khớp nhiễm khuẩn có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.
Viêm khớp vảy nến là một loại viêm khớp mãn tính liên quan đến bệnh vảy nến. Khi khớp gối bị ảnh hưởng, tình trạng viêm có thể kích thích sản sinh dịch khớp quá mức, gây tràn dịch khớp. Bệnh thường đi kèm với triệu chứng sưng đỏ, đau, cứng khớp vào buổi sáng và có thể gây biến dạng khớp nếu không kiểm soát tốt.
Gout là một bệnh rối loạn chuyển hóa liên quan đến sự tích tụ axit uric trong khớp. Khi nồng độ axit uric tăng cao, các tinh thể urat hình thành trong khớp gối kích thích phản ứng viêm và dẫn đến tràn dịch khớp. Cơn gout cấp tính có thể gây đau nhức dữ dội, sưng nóng vùng khớp, khiến người bệnh không thể cử động bình thường. Nếu không kiểm soát tốt, gout có thể gây tổn thương khớp vĩnh viễn.
Viêm khớp vảy nến là bệnh lý có thể dẫn đến tràn dịch khớp gối do viêm
Nhận biết sớm các triệu chứng có thể giúp người bệnh chủ động hơn trong điều trị và kiểm soát bệnh. Hãy cùng điểm qua những dấu hiệu thường gặp khi bị viêm khớp gối tràn dịch.
Dấu hiệu viêm khớp gối tràn dịch rõ ràng nhất là sưng to một hoặc cả hai bên khớp gối. Khi quá trình viêm xảy ra, màng hoạt dịch trong khớp phản ứng bằng cách sản sinh nhiều dịch hơn mức cần thiết, khiến khớp gối phình to bất thường. Có thể nhận thấy rõ đầu gối bị ảnh hưởng lớn hơn bên còn lại. Nếu tình trạng sưng kéo dài không giảm, rất có thể là dấu hiệu của một bệnh lý viêm khớp nghiêm trọng.
Cơn đau do viêm tràn dịch khớp gối có thể từ nhẹ đến dữ dội, tùy vào mức độ viêm và lượng dịch tích tụ trong khớp. Ban đầu, người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, nhưng nếu dịch khớp tiếp tục tăng, áp lực lên khớp sẽ khiến cơn đau trở nên dữ dội hơn. Cơn đau có thể tăng lên khi vận động, đặc biệt là khi leo cầu thang, đứng lâu hoặc đi lại nhiều.
Một trong những dấu hiệu giúp phân biệt viêm khớp gối tràn dịch với các nguyên nhân khác là vùng da quanh khớp có thể bị nóng đỏ. Khi khớp bị viêm, lưu lượng máu đến khu vực này tăng lên, làm cho vùng da quanh khớp nóng ấm hơn khu vực khác. Trong một số trường hợp, nếu nguyên nhân là viêm khớp nhiễm khuẩn, tình trạng nóng đỏ có thể đi kèm với sốt, mệt mỏi toàn thân.
Cứng khớp là dấu hiệu thường gặp ở những người bị viêm khớp gối kèm tràn dịch, đặc biệt là vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu. Tình trạng này xảy ra do dịch khớp dư thừa làm tăng áp lực bên trong khớp, khiến người bệnh khó duỗi thẳng hoặc co gập gối linh hoạt. Cứng khớp có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ tùy mức độ viêm.
Khi dịch khớp tích tụ quá nhiều, người bệnh sẽ cảm thấy khó khăn trong cử động đầu gối, đặc biệt là khi đi lại, đứng lên hoặc ngồi xuống. Nếu không được điều trị, tình trạng viêm có thể gây tổn thương sụn khớp, khiến khả năng vận động ngày càng suy giảm. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị teo cơ, biến dạng khớp và mất khả năng đi lại bình thường.
Mặc dù ban đầu viêm khớp gối tràn dịch có thể chỉ gây khó chịu nhẹ, nhưng nếu dịch khớp tích tụ quá nhiều, áp lực lên khớp sẽ tăng cao, gây tổn thương sụn và xương dưới sụn. Theo thời gian, khớp gối có thể bị biến dạng, dẫn đến teo cơ, giảm chức năng vận động, thậm chí mất khả năng đi lại.
Trong một số trường hợp, viêm khớp gối tràn dịch do nhiễm khuẩn có thể gây nhiễm trùng lan rộng, làm tổn thương mô khớp vĩnh viễn. Nếu không điều trị nhanh chóng, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng huyết.
Người bệnh nên đến gặp bác sĩ khi các dấu hiệu sưng đau khớp gối kéo dài, đặc biệt nếu tình trạng này không cải thiện sau vài ngày nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau thông thường. Nếu khớp gối sưng to đột ngột, đau dữ dội, kèm theo nóng đỏ, sốt cao hoặc khó đi lại, đây có thể là dấu hiệu của viêm khớp nhiễm khuẩn.
Ngoài ra, nếu người bệnh cảm thấy khớp gối bị cứng, khó cử động vào buổi sáng hoặc cơn đau gia tăng khi vận động nhưng không giảm khi nghỉ ngơi, có thể là dấu hiệu của viêm khớp mãn tính, thoái hóa khớp hoặc các bệnh lý tự miễn như viêm khớp dạng thấp. Trì hoãn điều trị có thể khiến khớp gối bị tổn thương vĩnh viễn, dẫn đến biến dạng khớp, teo cơ và mất khả năng vận động.
Viêm khớp gối tràn dịch có thể để lại hậu quả nghiêm trọng nếu người bệnh chủ quan. Vậy nên, khi có dấu hiệu sưng đau kéo dài, vận động khó khăn, bạn nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị sớm, giúp bảo vệ khớp gối và duy trì sinh hoạt bình thường.
Viêm khớp gối tràn dịch có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động của người bệnh
Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, để điều trị hiệu quả, bác sĩ cần xác định chính xác nguyên nhân gây ra bệnh lý viêm khớp gối này thông qua các phương pháp chẩn đoán phù hợp.
Khám lâm sàng giúp bác sĩ đánh giá mức độ sưng đau và khả năng vận động của khớp gối. Bác sĩ sẽ kiểm tra kích thước khớp, độ căng của bao khớp và phản ứng đau khi ấn vào vùng gối. Ngoài ra, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện một số động tác như co duỗi gối, đi lại hoặc xoay nhẹ khớp để đánh giá mức độ ảnh hưởng đến vận động.
Để quan sát chi tiết cấu trúc bên trong khớp gối, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh như:
Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp bác sĩ nhận diện rõ nguyên nhân gây tràn dịch khớp và đưa ra hướng điều trị phù hợp.
Trong trường hợp khớp gối sưng to bất thường, bác sĩ có thể tiến hành chọc hút dịch khớp để xét nghiệm. Phân tích dịch khớp giúp xác định nguyên nhân gây viêm và loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng:
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để kiểm tra dấu hiệu viêm hoặc các bệnh lý liên quan, chẳng hạn như:
Để điều trị bệnh hiệu quả cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh và mức độ nghiêm trọng của tình trạng viêm. Dưới đây là những phương pháp điều trị phổ biến giúp kiểm soát triệu chứng và cải thiện sức khỏe khớp gối.
Trước khi áp dụng các phương pháp điều trị, bác sĩ cần xác định chính xác nguyên nhân gây viêm khớp gối tràn dịch để có hướng điều trị phù hợp:
Tùy vào tình trạng tràn dịch khớp gối do viêm, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc giúp hỗ trợ kiểm soát bệnh như:
Sử dụng thuốc đúng cách giúp kiểm soát triệu chứng và cải thiện vận động
Trong trường hợp khớp gối sưng to gây đau nhiều, bác sĩ có thể tiến hành chọc hút dịch khớp để giảm áp lực trong khớp. Phương pháp này giúp người bệnh giảm đau nhanh chóng và cải thiện khả năng vận động. Ngoài ra, có thể phân tích dịch khớp để chẩn đoán chính xác hơn nguyên nhân gây viêm.
Nếu tình trạng viêm tràn dịch khớp gối không thuyên giảm khi dùng thuốc uống, bác sĩ có thể chỉ định tiêm corticosteroid trực tiếp vào khớp gối để giảm viêm nhanh chóng. Phương pháp này mang lại hiệu quả cao trong thời gian ngắn nhưng không nên lạm dụng, vì có thể làm tổn thương sụn khớp nếu tiêm quá nhiều lần.
Vật lý trị liệu là phương pháp hỗ trợ giúp người bệnh duy trì khả năng vận động và ngăn ngừa biến chứng:
Đây là phương pháp hỗ trợ có thể thực hiện tại nhà giúp giảm sưng đau nhanh chóng. Chườm lạnh giúp giảm sưng và đau trong giai đoạn cấp tính, trong khi chườm nóng giúp thư giãn cơ, giảm cứng khớp và cải thiện tuần hoàn máu, phù hợp với viêm mãn tính. Người bệnh có thể luân phiên chườm nóng và chườm lạnh để đạt hiệu quả tốt nhất.
Sử dụng băng ép khớp gối giúp ổn định khớp, giảm sưng và hạn chế áp lực lên vùng viêm. Tuy nhiên, không nên băng quá chặt vì có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu.
Trong trường hợp viêm khớp gối tràn dịch nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật. Phương pháp mổ nội soi khớp thường áp dụng trong trường hợp cần loại bỏ dịch viêm, làm sạch khớp và sửa chữa tổn thương bên trong. Bên cạnh đó, phương pháp thay khớp gối thường chỉ định cho người bệnh bị thoái hóa khớp nặng, giúp phục hồi khả năng vận động.
Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả
Ngoài việc điều trị y khoa, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp giúp giảm triệu chứng và ngăn ngừa bệnh tái phát tại nhà.
Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng viêm khớp gối tràn dịch trở nên trầm trọng hơn là áp lực quá lớn lên khớp gối. Vì vậy, người bệnh cần:
Người bệnh cần ưu tiên nghỉ ngơi nhưng không có nghĩa là bất động hoàn toàn. Nên duy trì vận động nhẹ nhàng để không bị cứng khớp và tăng cường tuần hoàn máu, hỗ trợ quá trình phục hồi.
Bổ sung các dưỡng chất tự nhiên có khả năng điều hòa miễn dịch như Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Eggshell Membrane, Turmeric Root, Chondroitin Sulfate,… có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng tràn dịch khớp do viêm.
Các thành phần trên có khả năng hỗ trợ kiểm soát quá trình viêm, bảo vệ sụn, xương dưới sụn và bao hoạt dịch bằng cách ức chế hình thành tự kháng thể và giảm nồng độ các protein tiền viêm như TNF-α, interleukin 1, interleukin 6 và interferon gamma. Nhờ đó, tình trạng sưng đau thuyên giảm rõ rệt.
Bên cạnh đó, các dưỡng chất này còn kích thích tế bào sụn sản sinh nhiều collagen và aggrecan hơn, thúc đẩy tái tạo mô sụn, xương dưới sụn và nâng cao chất lượng dịch khớp. Khi khớp khỏe mạnh và vận động linh hoạt hơn, áp lực lên bao hoạt dịch giảm đi, quá trình điều tiết dịch nhờn cũng diễn ra ổn định, phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
Cân nặng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe khớp gối, đặc biệt đối với những người bị viêm khớp gối tràn dịch. Mỗi kilogram thừa cân sẽ làm tăng áp lực lên khớp gối, khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, bạn nên kiểm soát và duy trì cân nặng bằng cách:
Tập luyện đúng cách giúp tăng cường cơ bắp xung quanh khớp gối, hỗ trợ giảm đau và ngăn ngừa viêm khớp gối tràn dịch tiến triển. Tuy nhiên, người bệnh cần chọn những bài tập nhẹ nhàng, tránh gây áp lực lớn lên khớp. Bạn có thể tham khảo và thử lựa chọn các bài tập tốt cho khớp gối sau:
Lưu ý, nếu cảm thấy đau hoặc sưng nặng hơn sau khi tập luyện, bạn nên dừng lại và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Phòng ngừa chấn thương giúp ngăn ngừa viêm khớp gối tràn dịch tái phát. Một số biện pháp giúp bảo vệ khớp gối hiệu quả:
Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường của viêm khớp, người bệnh nên thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Một số địa chỉ đáng tin cậy có thể tham khảo như Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội), Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM),… Đây đều là những bệnh viện lớn, có đội ngũ chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực cơ xương khớp.
Ngoài ra, khoa Nội cơ xương khớp – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (có cơ sở tại Hà Nội và TP.HCM) cũng là một lựa chọn đáng tin cậy. Với hệ thống trang thiết bị tiên tiến cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, bệnh viện chuyên điều trị các bệnh lý liên quan đến viêm khớp như viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, viêm khớp gối tràn dịch,…
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được trang bị nhiều công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới nhằm hỗ trợ quá trình chẩn đoán và điều trị hiệu quả, chẳng hạn như:
Viêm khớp gối tràn dịch nếu không được phát hiện sớm và điều trị bằng phương pháp thích hợp sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì thế, ngay khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín để thăm khám, chẩn đoán, từ đó có biện pháp điều trị phù hợp, giúp bảo vệ sức khỏe xương khớp lâu dài.
Những thông tin, bài viết trên website Jex.com.vn chỉ dành cho mục đích tham khảo, tra cứu thông tin. Không thay thế cho việc chẩn đoán, khám và điều trị y khoa. Do đó JEX không chịu trách nhiệm về những trường hợp tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ