Tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam ở mức đáng báo động

Thực trạng tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam

Theo thống kê của Hội Cơ Xương Khớp Việt Nam, có tới 60% người từ 65 tuổi trở lên và 85% người trên 85 tuổi bị thoái hóa khớp. Thống kê còn cho thấy, khoảng 30% người trong độ tuổi từ 35 trở lên có biểu hiện thoái hóa khớp.

Không chỉ thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp cũng là bệnh xương khớp phổ biến tại Việt Nam với tỷ lệ mắc bệnh chiếm khoảng 0,5% dân số cả nước. Ghi nhận của khoa Nội cơ xương khớp, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình (Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM), mỗi tuần đơn vị tiếp nhận hơn 30 bệnh nhân mắc viêm khớp dạng thấp, trong đó có khoảng 30% người dưới 40 tuổi.

Tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ngày càng gia tăng ở nước ta

Từ những số liệu thực tế mà chúng tôi thu thập được có thể thấy rất rõ hai vấn đề: Thứ nhất, tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam đang ở mức cao; thứ hai, tỷ lệ người trẻ mắc bệnh xương khớp ngày càng gia tăng, cảnh báo xu hướng trẻ hóa bệnh lý xương khớp ở Việt Nam trong tương lai. Vậy tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở nước ta tăng cao và tăng nhanh do đâu? Làm thế nào để kiểm soát tình trạng này một cách hiệu quả nhất?

Vì sao tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam gia tăng nhanh?

Trước thực trạng bệnh xương khớp gia tăng bất thường ở nước ta, một câu hỏi lớn được đặt ra đó là “nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?”. Thông qua các tài liệu chuyên ngành và những phân tích của giới chuyên môn, chúng tôi đã tổng hợp được những lý do khiến tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam gia tăng nhanh chóng, cụ thể như sau:

1. Xu hướng già hóa dân số

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất Châu Á với 16,1 triệu người cao tuổi (chiếm 16% dân số cả nước). Trong khi đó, lão hóa cơ thể là nguyên nhân chính dẫn đến bệnh lý xương khớp, nhất là bệnh thoái hóa khớp. Vậy nên, già hóa dân số là lý do đầu tiên khiến tỷ lệ người bị bệnh xương khớp ở nước ta tăng cao.

2. Lối sống hiện đại ít vận động

Cuộc sống hiện đại với sự bùng nổ của các thiết bị điện tử khiến không chỉ giới trẻ, mà ngay cả người lớn tuổi cũng dần thu hẹp phạm vi và tần suất vận động của bản thân. Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, mọi người có thể dễ dàng tìm thấy loại hình vui chơi và giải trí mà mình yêu thích ngay tại nhà. Thậm chí, việc mua sắm cũng có thể được thực hiện đơn giản trên chiếc sofa thông qua ứng dụng online.

Chính sự tiện lợi này đã hình thành thói quen lười vận động trong cộng đồng. Và hầu hết mọi người không biết, lối sống ít vận động là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm, bao gồm nhóm bệnh về xương khớp như viêm khớp, thoái hóa khớp…

3. Dinh dưỡng thiếu cân bằng

Nhịp sống hối hả, công việc của bố mẹ thì bận rộn, còn lịch trình học tập của con cái thì dày đặc. Những bữa cơm gia đình vì đó mà thưa thớt dần, nhường chỗ cho đồ ăn nhanh “lên ngôi”.

Thường xuyên tiêu thụ thức ăn nhanh là yếu tố khiến nhiều người mắc bệnh xương khớp

Mặc dù sử dụng các loại đồ ăn nhanh như: xúc xích, thịt xông khói, gà rán, pizza, pate đóng hộp… giúp mọi người tiết kiệm thời gian, thế nhưng nếu dùng thường xuyên, chúng sẽ làm mất cân bằng dưỡng chất, đồng thời khiến cơ thể tăng cân không kiểm soát do chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao. Mất cân bằng dinh dưỡng, cộng thêm tình trạng thừa cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ mắc bệnh xương khớp ở cả người lớn tuổi và thanh thiếu niên.

4. Vận động sai tư thế

Tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam tăng nhanh cũng liên quan đến việc vận động sai tư thế. Những tư thế vận động xấu ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp có thể kể đến như: Ngồi khom lưng, ngồi nghiêng đầu sang một bên, ngồi vắt chéo chân, ngồi hoặc đứng một chỗ quá lâu, khom lưng để nhặt đồ vật hoặc khiêng vật nặng…

Vận động trong tư thế xấu vừa gia tăng áp lực lên hệ thống xương khớp, vừa tiềm ẩn các tổn thương xương khớp nghiêm trọng, điển hình là bong gân, trật khớp, rách dây chằng, rạn nứt đĩa đệm… Đây là tác nhân gây ra bệnh xương khớp (ở người chưa mắc bệnh), đồng thời khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn.

5. Thời tiết và khí hậu Việt Nam

Điều kiện thời tiết khắc nghiệt của nước ta là yếu tố khiến các triệu chứng của bệnh xương khớp tăng nặng hơn, đặc biệt là vào thời điểm giao mùa (từ nóng chuyển sang lạnh). Lúc này, các khớp xương bị khô cứng do máu huyết lưu thông kém làm giảm khả năng cử động và bùng phát các cơn đau dữ dội.

Ngoài các yếu tố nêu trên, giới chuyên gia còn nhấn mạnh, bệnh xương khớp gia tăng ở Việt Nam là do phần lớn người bệnh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc thăm khám và điều trị đúng cách. Nhiều người vì trì hoãn chữa trị theo phác đồ y khoa, lạm dụng thuốc giảm đau và tùy ý sử dụng các bài thuốc dân gian nên bệnh xương khớp tiến triển nặng, thậm chí gây ra những biến chứng nặng nề như teo cơ, biến dạng khớp, liệt chi…

Hệ quả và gánh nặng của bệnh lý xương khớp với Quốc gia và xã hội

Bệnh xương khớp tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có thể dẫn đến tàn phế. Theo Hội Cơ xương khớp Việt Nam, chỉ khoảng 5 năm sau khi phát bệnh, số người bệnh có thể lao động bình thường chỉ còn khoảng 40%, trong khi đó 16% số người bệnh mất chức năng đi lại nghiêm trọng.

Bệnh xương khớp có thể dẫn đến tàn tật khiến nhiều người mất khả năng lao động

Từ người khỏe mạnh trở thành người tàn tật, không thể đi lại và không còn khả năng lao động khiến người bệnh rơi vào bế tắc, suy sụp cả về thể chất lẫn tinh thần. Đặc biệt, nhiều người vì cảm thấy bản thân là gánh nặng của gia đình và xã hội nên luôn sống trong trạng thái buồn bã và lo âu, dần dần phát sinh vấn đề về sức khỏe tâm thần.

Xét về phương diện Quốc gia và xã hội, tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam gia tăng, nhất là đang có xu hướng trẻ hóa làm suy giảm năng lực và hiệu quả sản xuất, từ đó kìm hãm sự phát triển kinh tế của đất nước. Hơn nữa, số lượng người mắc bệnh xương khớp càng cao, áp lực lên hệ thống y tế càng lớn, từ đó khó đảm bảo được chất lượng khám chữa bệnh đồng đều cho từng người dân.

Làm sao để giảm tỷ lệ mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam?

Để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, đồng thời duy trì nền kinh tế – xã hội phát triển bền vững, chúng ta cần tìm cách giảm được tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp, đồng thời tăng hiệu quả điều trị đối với bệnh nhân xương khớp. Từ nguyên nhân và thực trạng, các chuyên gia đưa ra một số giải pháp có thể góp phần giảm bớt số lượng bệnh nhân xương khớp như sau:

• Tăng cường giáo dục để nâng cao nhận thức cho người dân về tầm quan trọng của việc thăm khám sức khỏe định kỳ cũng như chữa trị bệnh xương khớp đúng cách.

• Khuyến khích người dân thực hiện lối sống lành mạnh, bao gồm: Ăn uống đầy đủ dưỡng chất; tích cực vận động và nghỉ ngơi hợp lý.

• Thường xuyên tổ chức các buổi hướng dẫn vận động đúng tư thế để cả người lớn và trẻ nhỏ biết cách điều chỉnh và tạo tư thế đúng trong học tập và lao động.

• Thay vì lạm dụng thuốc giảm đau và các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng, từ 18 tuổi, người dân nên chủ động bổ sung nhóm dưỡng chất thiên nhiên chuyên biệt giúp hỗ trợ, bảo vệ xương khớp. Trong đó nên lựa chọn những tinh chất đã được khoa học chứng minh về tác dụng tái tạo sụn khớp và điều hòa miễn dịch, kiểm soát viêm như bộ đôi Collagen Type II không biến tính và Collagen thủy phân Peptide cùng nhóm tinh chất ưu việt gồm: Chondroitin Sulfate, Turmeric Root, Eggshell Membrane, Soy Lecithin Powder… Khi sụn khớp được bảo vệ từ bên trong sẽ hỗ trợ làm giảm nguy cơ mắc bệnh xương khớp, đồng thời tăng hiệu quả điều trị các bệnh xương khớp mạn tính như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp…

Tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp ở Việt Nam có giảm hay không phụ thuộc vào sự tự ý thức của mỗi cá nhân. Chính vì lẽ đó, công tác tuyên truyền và giáo dục y tế cần triển khai rộng rãi hơn nữa để đông đảo người dân hiểu rõ bản chất của bệnh xương khớp, từ đó chủ động phòng ngừa cũng như kịp thời điều trị khi phát hiện bệnh.