Viêm bao hoạt dịch khớp háng: Nguyên nhân, phòng ngừa và điều trị

Viêm bao hoạt dịch khớp háng là gì?

Viêm bao hoạt dịch khớp háng (chính xác hơn là viêm bao hoạt dịch mấu chuyển khớp háng), là tình trạng viêm tại bao hoạt dịch khiến cho khớp háng bị sưng đỏ, đau nhức. Bao hoạt dịch khớp háng là các túi đệm chứa chất nhầy, có tác dụng bôi trơn vùng giữa dây chằng và xương, cũng như nuôi dưỡng sụn khớp tại khớp háng.

Tình trạng viêm bao hoạt dịch mấu chuyển khớp háng

Nguyên nhân gây viêm bao hoạt dịch khớp háng

Viêm bao hoạt dịch khớp háng diễn ra do nhiều nguyên nhân, thường liên quan đến các bệnh lý xương khớp, nhiễm trùng, sử dụng khớp quá sức hoặc yếu tố khác.

1. Chấn thương

Người bệnh từng gặp chấn thương ở phần hông khi té ngã, va chạm với bề mặt cứng, nằm nghiêng cơ thể trong thời gian dài,… có thể dẫn đến viêm bao hoạt dịch. Ngoài ra, các chấn thương này nếu tác động trực tiếp vào bao hoạt dịch có thể làm viêm niêm mạc, tụ máu và dẫn đến các cơn đau.

2. Hoạt động quá mức

Viêm bao hoạt dịch khớp háng có thể diễn ra khi khớp háng phải hoạt động quá mức, lặp đi lặp lại một vài chuyển động. Lúc này, bao hoạt dịch cùng gân, cơ quanh khớp chịu sức ép trong thời gian dài dẫn đến tổn thương. Người tập thể thao quá sức, làm công việc lao động nặng hoặc vận động viên có nguy cơ cao gặp phải tình trạng này.

Bên cạnh đó, việc thường xuyên duy trì một tư thế như ngồi, quỳ,.. trong thời gian dài, thường do yêu cầu công việc, cũng làm tăng áp lực lên các bao hoạt dịch khớp háng, gây viêm bao hoạt dịch.

3. Nhiễm trùng túi hoạt dịch

Trường hợp nhiễm trùng có thể dẫn đến viêm bao hoạt dịch tại khớp háng, gây đau nhức và ảnh hưởng đến khả năng di chuyển. Một số tác nhân gây nhiễm trùng là Staphylococcus Aureus, Streptococci, các loại nấm.

4. Gai xương

Gai xương hình thành ở những đầu xương khi khớp bị tổn thương, có thể cọ xát vào các bộ phận xung quanh và gây đau nhức. Gai xương hoặc sự lắng đọng canxi nếu xuất hiện bên trong gân nối giữa cơ với mấu chuyển lớn khớp háng sẽ gây kích ứng bao hoạt dịch và dẫn đến viêm.

5. Các bệnh lý viêm khớp

Viêm bao hoạt dịch khớp háng có thể liên quan đến nhiều tình trạng viêm khớp khác như:

5.1. Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn, diễn ra khi hệ thống miễn dịch tấn công các mô lành trong cơ thể. Viêm khớp dạng thấp có khả năng gây tổn thương màng hoạt dịch và dẫn đến viêm bao hoạt dịch, khiến khớp bị sưng đỏ, nóng, đau nhức.

5.2. Thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp là tình trạng sụn khớp bị mòn do quá trình lão hóa hoặc các nguyên nhân khác, gây tổn thương dây chằng, niêm mạc khớp, xương dưới sụn và bao hoạt dịch. Người bệnh bị thoái hóa khớp có nguy cơ dẫn đến viêm bao hoạt dịch tại khớp háng.

5.3. Gout

Bệnh gout diễn ra khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao, khiến các tinh thể urat cứng, sắc nhọn tích tụ lại ở khớp và theo thời gian dẫn đến tình trạng sưng đau, viêm. Các tinh thể urat này có khả năng cọ xát vào bao hoạt dịch, gây kích ứng và dẫn đến phản ứng viêm.

6. Bệnh lý cột sống

Người bệnh có tiền sử mắc phải các bệnh lý như vẹo cột sống, viêm cột sống thắt lưng,… thường ảnh hưởng đến tư thế cơ thể khi nằm, bước đi. Điều này có thể làm tăng áp lực lên bao hoạt dịch khớp háng và tăng nguy cơ dẫn đến viêm.

Người bệnh gặp các vấn đề về cột sống có thể dẫn đến tổn thương bao hoạt dịch khớp háng

7. Sự chênh lệch chiều dài chân

Tình trạng chiều dài hai chân không đều sẽ ảnh hưởng đến cơ sinh học ở hông, thay đổi tư thế đi lại của người bệnh. Đây là tác nhân có thể gây ra tình trạng viêm bao hoạt dịch ở một bên khớp háng.

8. Biến chứng phẫu thuật

Người bệnh từng thực hiện phẫu thuật thay khớp háng hay phẫu thuật quanh vùng hông, có nguy cơ bị kích ứng hoặc viêm bao hoạt dịch. Tình trạng này có thể diễn ra cấp tính trong giai đoạn đang phục hồi sau phẫu thuật, hoặc tái phát thành bệnh lý mạn tính trong tương lai.

Triệu chứng viêm bao hoạt dịch khớp háng thường gặp

Dưới đây là một số triệu chứng phổ biến giúp người bệnh nhận biết tình trạng viêm bao hoạt dịch khớp háng:

• Đau nhức ở khớp háng, cơn đau tăng lên khi vận động, đi lại nhiều và thuyên giảm khi nghỉ ngơi.
• Sưng, đỏ hoặc bầm tím khớp, sờ vào thấy ấm.
• Khớp khi đi lại có âm thanh rắc rắc, cảm giác khớp lỏng lẻo do bao hoạt dịch bị tổn thương khiến khớp bị khô.
• Có khả năng bị cứng khớp, gây khó khăn khi đi lại, di chuyển.
• Gặp một số triệu chứng toàn thân khác như mệt mỏi, sốt nhẹ, suy nhược cơ thể, chán ăn.

Đối tượng có nguy cơ cao mắc viêm bao hoạt dịch khớp háng

Đâu là những yếu tố nguy cơ gây viêm bao hoạt dịch ở khớp háng? Dưới đây là những đối tượng cần lưu ý để tránh nguy cơ mắc phải bệnh lý này:

1. Người cao tuổi

Quá trình lão hóa khiến khớp háng thoái hóa, sụn khớp bị bào mỏng và suy giảm chức năng bao hoạt dịch. Do đó, tình trạng viêm bao hoạt dịch háng thường diễn ra phổ biến hơn ở người cao tuổi.

2. Phụ nữ

Phụ nữ thường có phần hông rộng hơn so với nam giới nên khớp ma sát nhiều hơn khi vận động. Điều này có thể chèn ép lên bao hoạt dịch và gây ra phản ứng viêm.

3. Người thừa cân, béo phì

Tình trạng thừa cân có thể làm tăng áp lực lên bao hoạt dịch khớp và khiến các phản ứng viêm nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, trọng lượng cơ thể lớn cũng làm căng khớp háng, ảnh hưởng đến cơ sinh học và dáng đi, tăng nguy cơ viêm bao hoạt dịch.

4. Người lao động nặng

Người làm các công việc thường xuyên bê đỡ vật nặng hoặc phải lặp đi lặp lại các động tác sẽ làm tăng tải trọng lên phần hông. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến khớp và bao hoạt dịch bị tổn thương và dẫn đến viêm.

Người lao động làm các công việc nặng nhọc sẽ tăng nguy cơ viêm bao hoạt dịch khớp háng

5. Người có tiền sử chấn thương

Người bệnh có tiền sử gặp chấn thương ở phần hông do tai nạn hoặc thường xuyên lặp lại một động tác có nguy cơ gặp biến chứng viêm bao hoạt dịch. Bạn cần chủ động kiểm tra tình trạng xương khớp định kỳ sau chấn thương để phát hiện sớm những tổn thương tại bao hoạt dịch.

6. Vận động viên

Vận động viên thường phải vận động khớp lặp đi lặp lại với cường độ cao sẽ khiến bao hoạt dịch khớp háng dễ bị tổn thương do áp lực. Vận động viên có nguy cơ gặp chấn thương cao, đặc biệt trong các môn thể thao có tính chất đối kháng (bóng đá, khúc côn cầu, võ đối kháng, đấm bốc,…).

7. Người có bệnh lý nền

Viêm bao hoạt dịch khớp có nguy cơ phát triển trong trường hợp người bệnh mắc các tình trạng viêm khớp, vẹo cột sống, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vẩy nến,… Ngoài ra, người mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường, tuyến giáp dễ bị viêm bao hoạt dịch hơn.

Ảnh hưởng của viêm bao hoạt dịch khớp háng tới người bệnh

Viêm bao hoạt dịch ở khớp háng nếu không được điều trị kịp thời có khả năng dẫn đến những biến chứng nguy hiểm đối với sức khỏe như:

• Mất khả năng vận động: Bao hoạt dịch bị tổn thương có thể khiến lượng dịch khớp tăng lên bất thường, dẫn đến tràn dịch khớp và phá hủy cấu trúc khớp. Tình trạng này nếu diễn ra trong thời gian dài có nguy cơ dẫn đến bại liệt.
• Teo cơ: Người bệnh bị viêm bao hoạt dịch thường khớp sẽ đau nhức, cứng khớp, gây khó khăn trong việc đi lại. Hạn chế vận động trong thời gian dài sẽ khiến cơ quanh khớp dần bị mềm yếu, theo thời gian dẫn đến teo cơ và gây khó khăn trong việc đi lại.
• Biến chứng về xương khớp khác: Viêm bao hoạt dịch khớp nếu không được phát hiện và điều trị sẽ tăng nguy cơ biến chứng thành các bệnh lý về xương khớp khác như thoái hóa khớp, u nang bao hoạt dịch, viêm khớp háng.

Viêm bao hoạt dịch khớp háng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng

Chẩn đoán viêm bao hoạt dịch khớp háng

Để chẩn đoán tình trạng viêm bao hoạt dịch khớp háng, đầu tiên bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng, kiểm tra tiền sử bệnh lý và chấn thương, tình trạng sức khỏe và các triệu chứng người bệnh đang gặp phải. Sau đó, một số phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng có thể được chỉ định để đánh giá chính xác tình trạng của người bệnh như:

• Chụp X-quang: Kiểm tra mô xương, cấu trúc của khớp và phát hiện những tổn thương ở bao hoạt dịch.
• Chụp MRI: Kiểm tra tổn thương ở mô mềm quanh khớp, phát hiện nguy cơ sưng dày bao hoạt dịch, kiểm tra lượng máu tuần hoàn đến khớp.
• Xét nghiệm máu: Phát hiện nguy cơ viêm bao hoạt dịch diễn ra do nhiễm trùng hoặc liên quan đến những bệnh lý tự miễn.
• Phân tích dịch khớp: Tiến hành lấy một phần dịch khớp để xét nghiệm nhằm phát hiện nguy cơ tổn thương.

Cách điều trị viêm bao hoạt dịch khớp háng

Để việc phục hồi viêm bao hoạt dịch khớp háng đạt hiệu quả, người bệnh cần đảm bảo tuân thủ chỉ định của bác sĩ. Cùng tìm hiểu những phương pháp điều trị được áp dụng phổ biến hiện nay.

1. Sử dụng thuốc

Người bệnh sử dụng các loại thuốc giảm đau không kê đơn, thuốc giảm đau không steroid (ibuprofen, naproxen,…) để giảm các triệu chứng viêm bao hoạt dịch trong trường hợp nhẹ đến trung bình. Trường hợp nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể được chỉ định dùng các loại thuốc kháng viêm có chứa steroid.

2. Chườm nóng, chườm lạnh

Biện pháp chườm nóng có thể áp dụng để làm dịu các cơn đau và thư giãn các mô quanh khớp, đồng thời thúc đẩy tuần hoàn máu để hỗ trợ quá trình phục hồi khớp tổn thương. Bạn có thể tiến hành tắm nước ấm hoặc sử dụng túi chườm, khăn ấm để chườm lên vùng khớp bị đau trong 15 phút/lần, lặp lại 3 lần/ngày.

Chườm lạnh có công dụng trong việc giảm sưng, viêm để cải thiện các cơn đau hiệu quả, phù hợp áp dụng trong trường hợp viêm bao hoạt dịch do chấn thương hoặc sử dụng khớp quá mức. Tiến hành chườm lạnh bằng túi đá lạnh hoặc khăn lạnh trong vòng 15 – 20 phút/lần, lặp lại 3 lần/ngày.

3. Tiêm Corticosteroid

Tiêm corticosteroid tại bao hoạt dịch giúp giảm các triệu chứng đau nhức, sưng viêm. Sau một lần tiêm, các triệu chứng có thể được cải thiện trong vài tháng hoặc vĩnh viễn. Nếu triệu chứng tái phát, người bệnh có thể tiến hành tiêm lại sau vài tháng từ mũi tiêm đầu tiên, nhưng phải theo chỉ định của bác sĩ để hạn chế những tác dụng phụ của corticosteroid.

4. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị áp dụng các thiết bị trị liệu bằng ánh sáng, xung điện, sóng siêu âm,… để giảm đau nhức, sưng viêm và kích thích tuần hoàn máu. Bên cạnh đó, chuyên gia vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn cho người bệnh thực hiện các bài tập vận động trị liệu chuyên dụng để cải thiện triệu chứng viêm bao hoạt dịch.

Thực hiện vật lý trị liệu theo hướng dẫn của bác sĩ để thúc đẩy quá trình phục hồi viêm bao hoạt dịch

5. Phẫu thuật

Phẫu thuật có thể được áp dụng trong trường hợp viêm bao hoạt dịch diễn biến nghiêm trọng, không thể điều trị bằng các phương pháp nội khoa khác và ảnh hưởng xấu đến khả năng vận động của người bệnh. Một số kỹ thuật phẫu thuật có thể được áp dụng là phẫu thuật nội soi ổ khớp, phẫu thuật thay thế toàn bộ khớp.

Phòng ngừa viêm bao hoạt dịch khớp háng

Viêm bao hoạt dịch khớp háng gây ra các cơn đau khó chịu, thậm chí dẫn đến biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, bạn cần chủ động thực hiện những biện pháp phòng ngừa tổn thương khớp háng và bao hoạt dịch.

1. Hạn chế vận động mạnh

Luyện tập thể thao và lao động với cường độ vừa phải, tránh những hoạt động lặp đi lặp lại gây sức ép lên khớp háng. Bạn nên tránh nâng các vật nặng để hạn chế áp lực lên vùng khớp háng. Nếu công việc yêu cầu phải thường xuyên bê đỡ đồ nặng, hãy đảm bảo tư thế đúng khi nâng vật, tập trung dùng lực cơ ở tay, chân và đùi thay vì dùng lực phần lưng, hông.

2. Duy trì cân nặng phù hợp

Thừa cân là một trong những nguyên nhân làm tăng áp lực lên khớp, đặc biệt là khớp háng. Do đó, bạn cần theo dõi và duy trì cân nặng ở mức phù hợp bằng cách áp dụng các biện pháp tập luyện và xây dựng chế độ ăn uống khoa học.

3. Bổ sung dinh dưỡng cho xương khớp khỏe mạnh

Theo nghiên cứu khoa học, tinh chất Collagen Type 2 không biến tính và Collagen Peptide thủy phân có tác dụng hỗ trợ nuôi dưỡng và tái tạo mô sụn, bảo vệ màng hoạt dịch để tăng cường chất lượng dịch khớp, hỗ trợ phục hồi khớp bị thương.

Ngoài ra, bổ sung các dưỡng chất như Turmeric Root (Curcumin), Chondroitin Sulfate, Eggshell Membrane (tinh chất từ màng vỏ trứng), Soy Lecithin Powder cũng có tác dụng trong việc ngăn ngừa các chất gây viêm như TNF-α, Interleukin 1, Interleukin 6, Interferon gamma,… hỗ trợ giảm triệu chứng đau nhức, sưng khớp.

Các dưỡng chất thiên nhiên trên, đã được chứng minh có tác dụng hỗ trợ bảo vệ khớp và phòng ngừa nguy cơ mắc các bệnh lý về xương khớp, hỗ trợ tăng chất lượng dịch khớp và ngăn ngừa các triệu chứng viêm bao hoạt dịch.

4. Tập các bài tập kéo giãn, tăng cường cơ bắp

Vận động thể chất là biện pháp giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý về xương khớp, trong đó có viêm bao hoạt dịch khớp háng. Bạn nên ưu tiên các bài tập kéo giãn (yoga, thái cực quyền,…) và bài tập tăng cường lực cơ để cải thiện sự linh hoạt khớp. Lưu ý, khởi động cẩn thận trước khi tập luyện và tham khảo ý kiến chuyên gia để xây dựng lộ trình luyện tập phù hợp.

5. Mang giày dép phù hợp

Nên ưu tiên chọn loại giày dép vừa chân và có phần đế êm ái để hỗ trợ việc đi lại đúng tư thế. Điều này sẽ giúp hạn chế áp lực lên khớp háng và dẫn đến những tổn thương ở bao hoạt dịch.

6. Điều chỉnh tư thế

Khi ngồi làm việc, cần lưu ý giữ tư thế đúng để hạn chế áp lực đối với các khớp. Bạn nên giữ thẳng lưng, đầu gối gập thành góc vuông, bàn chân tiếp xúc với mặt sàn. Nếu phải ngồi hoặc đứng trong thời gian dài, bạn nên vận động nhẹ nhàng thường xuyên để co giãn khớp.

7. Điều trị bệnh lý xương khớp

Người mắc các bệnh lý viêm khớp háng, viêm khớp dạng thấp, gout,… có nguy cơ dẫn đến biến chứng viêm bao hoạt dịch khớp. Do đó, bạn cần tuân thủ chỉ định bác sĩ về các biện pháp điều trị hiệu quả bệnh xương khớp để ngăn ngừa tổn thương đối với bao hoạt dịch khớp háng.

8. Thăm khám thường xuyên

Kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm những bệnh lý về xương khớp. Bên cạnh đó, nếu gặp các triệu chứng đau nhức bất thường ở khớp háng và xương khớp nói chung, hay tiến hành thăm khám ngay để được hỗ trợ bởi các chuyên gia y tế.

Địa chỉ khám và điều trị viêm bao hoạt dịch khớp háng tốt hiện nay

Nếu phát hiện những dấu hiệu bất thường ở khớp háng, bạn cần tiến hành thăm khám ngay để phát hiện sớm nguy cơ viêm bao hoạt dịch và được tư vấn biện pháp điều trị phù hợp. Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống BVĐK Tâm Anh là địa chỉ khám và điều trị các bệnh lý về cơ xương khớp nói chung, viêm bao hoạt dịch khớp háng nói riêng uy tín, chất lượng, rất đáng để tham khảo.

Ngoài quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ ngoại khoa có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong việc điều trị các bệnh lý về cơ xương khớp như: TS.BS Tăng Hà Nam Anh; ThS.BS.CKII Trần Anh Vũ; TTND.GS.TS.BS Nguyễn Việt Tiến; PGS.TS.BS Đặng Hồng Hoa; TS.BS Đỗ Tiến Dũng; TS.BS.CKII Vũ Hữu Dũng, ThS.BS.CKI Lê Đình Khoa, ThS.BS Nguyễn Quang Tôn Quyền; BS.CKI Trần Xuân Anh,… Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống BVĐK Tâm Anh còn tiên phong trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp bằng kỹ thuật hiện đại theo phác đồ cập nhật quốc tế. Do đó, người bệnh hoàn toàn có thể an tâm về chất lượng khám và điều trị bệnh tại đây.

Viêm bao hoạt dịch khớp háng có thể diễn ra do chấn thương, tiền sử bệnh lý hoặc liên quan đến nhiều yếu tố như tình trạng sức khỏe, tính chất công việc. Nếu phát hiện những triệu chứng bất thường ở khớp háng, hãy tiến hành thăm khám ngay và tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả điều trị.